කතෘ - ඩෙස්මන්ඩ් මොරිස්
පරිවර්තනය - එස්. එම්. බන්දුසීල
'The Human Zoo' (මිනිස් සත්වෝද්යානය) කෘතිය මගින් ශිෂ්ට සම්පන්න සමාජයේ, විශේෂයෙන්ම නගරවල පවතින ස්වභාවය විමසා බලයි. නගරවල වෙසෙන මිනිසුන්ව සත්වෝද්යානයක වෙසෙන සතුන් හා මොරිස් (Morris) විසින් මෙහිදී සැසඳේ; සත්වෝද්යාන සතුන්ගේ පැවැත්මට අවශ්ය දේ සපයා තිබුණද, ඒ සඳහා ඔවුන්ට ගෙවීමට සිදුවන වන්දිය වන්නේ ස්වභාවික නොවන පරිසරයක ජීවත් වීමට සිදුවීමයි. නගරවල වෙසෙන මිනිසුන්ට මෙන්ම සත්වෝද්යානවල වෙසෙන සතුන්ටද ආහාර සහ නවාතැන් පහසුකම් සපයා ඇති අතර, ඔවුන්ට සැලකිය යුතු නිදහස් කාලයක්ද හිමිව ඇත. එහෙත් ඔවුන්ට ජීවත් වීමට සිදුවන්නේ ස්වභාවික නොවන පරිසරයකය; එමෙන්ම නිරෝගී සමාජ සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීමේදී ගැටලුවලට මුහුණ දීමටත්, හුදකලාව සහ කම්මැලිකම වැනි තත්ත්වයන්ට ගොදුරු වීමටත්, සීමිත භෞතික ඉඩකඩක් තුළ ජීවත් වීමටත් දෙපාර්ශවයටම සිදුවේ. නගරවල සහ සත්වෝද්යානවල වෙසෙන ජීවීන් මෙම ගැටලු සමඟ කටයුතු කිරීම සඳහා විවිධ ක්රමෝපායන් සකසා ගෙන ඇති ආකාරයත්, එම ගැටලු විසඳා ගැනීමට අපොහොසත් වූ විට ඇතිවන ප්රතිවිපාකත් මෙම කෘතිය මගින් පැහැදිලි කෙරේ.