කතෘ - ආතර් සී. ක්ලාක්
පරිවර්තනය - එස්. එම්. බන්දුසීල
රාමා කතා මාලාවේ දෙවන කතාව
'Rendezvous with Rama' හි සිදුවීම්වලින් වසර හැත්තෑවකට පසු, දෙවන 'රාමා' (Rama) යාත්රාවක් අපගේ සෞරග්රහ මණ්ඩලයට ඇතුළු වේ. එහි පැමිණීම අපේක්ෂා කළ දෙයක් වූ අතර, රාමා පිළිබඳ තවත් අභිරහස් හෙළි කරගැනීම සඳහා ගවේෂණ කණ්ඩායමක් පිටත් කර හරිනු ලැබේ; නමුත් එහිදී හමුවන දේට මෙන්ම ඔවුන් අතර ඇතිවන ගැටුම්වලට මුහුණ දීමට ද එම කණ්ඩායම සූදානමින් නොසිටියහ. 'Rama II' නව කතාවකට නව චරිත හඳුන්වා දෙන අතර එය මූලික කෘතියට බොහෝ දුරට සම්බන්ධ නොවේ; එය ප්රධාන වශයෙන්ම එහි පසුකාලීන කෘති (sequels) සඳහා අඩිතාලම දැමීමක් ලෙස ක්රියා කරයි. සෞරග්රහ මණ්ඩලයෙන් පිටතට ගමන් කරන රාමා යාත්රාව තුළ ගගනගාමීන් දොළොස් දෙනාගෙන් තිදෙනෙකු - එනම් නිකොල් ඩෙස් ජාර්ඩින්ස් වේක්ෆීල්ඩ්, රිචඩ් වේක්ෆීල්ඩ් සහ මයිකල් ඕ'ටූල් - අතරමං වීමෙන් මෙම නවකතාව අවසන් වේ. සෞරග්රහ මණ්ඩලය තුළ මානව ජීවිතයේ තාක්ෂණික වශයෙන් වඩාත් දියුණු අවධියක් නිරූපණය කළ සහ පිටසක්වල යාත්රාවේ විද්යාත්මක විශ්මයන් පිළිබඳ 'දෘඩ විද්යා ප්රබන්ධ' (hard science fiction) අංග කෙරෙහිම පාහේ අවධානය යොමු කළ 'Rendezvous with Rama' මෙන් නොව, 'Rama II' සහ එහි පසුකාලීන කෘති මගින් සෞරග්රහ මණ්ඩලය පුරා මානව ගවේෂකයින්ගේ ක්රියාකාරකම් අත්හිටුවීමට බල කළ ගෝලීය ආර්ථික අර්බුදයක් හරහා ක්ලාක්ගේ (Clarke) එම දැක්ම වෙනස් ආකාරයකට විග්රහ කරයි. ඉන්පසු, ගබ්සාව, වර්ගවාදය, මත්ද්රව්ය අනිසි භාවිතය සහ සංවිධානාත්මක අපරාධ වැනි සමකාලීන ගැටලු ඉදිරියට ගෙන එන ඉතා වෙනස් කතන්දර විලාසයක් මෙම කෘතිය අනුගමනය කරයි.